Get ile phrasal verbs: Get up, get over, get along ve daha fazlası

"Get" İngilizcede en sık kullanılan fiillerden biridir ve yanına aldığı küçük kelimelerle bambaşka anlamlar kazanır. Get ile phrasal verbs öğrenmek, günlük konuşmaları ve dizileri anlamakta büyük fark yaratır; çünkü günlük İngilizcede "leave my bed" gibi uzun bir ifade yerine kısaca "get up" denir.

Bu yazıda get ile phrasal verbs içinde en çok karşılaşacağınız on kalıbı, Türkçe karşılıkları ve örnek cümlelerle anlatıyoruz. Ardından Türk öğrencilerin sık yaptığı hataları, bir alıştırma setini ve açıklamalı cevap anahtarını bulacaksınız. Yazı B1 seviyesine uygundur; A2 seviyesindeyseniz de örnek cümlelerden rahatça yararlanabilirsiniz.

Phrasal verb nedir, "get" neden bu kadar önemli?

Phrasal verb, bir fiil ile bir edat ya da zarfın (up, on, off, over, by gibi) birleşerek yeni bir anlam oluşturmasıdır. Bu yeni anlam çoğu zaman kelimelerin tek tek anlamından tahmin edilemez. Örneğin "get" almak ya da elde etmek, "over" ise üzerinden anlamına gelir; ama "get over" bir hastalığı ya da üzüntüyü atlatmak demektir.

"Get" çok esnek bir fiil olduğu için onlarca phrasal verb oluşturur. Hepsini birden ezberlemek yerine en sık kullanılanlarla başlamak ve her birini bir örnek cümleyle birlikte öğrenmek en verimli yoldur. Aşağıdaki liste günlük hayatta en çok duyacağınız kalıplardan oluşuyor:

• get up: (yataktan) kalkmak
• get on / get off: (otobüs, tren, uçak, bisiklet) binmek / inmek
• get in / get out of: (araba, taksi) binmek / inmek
• get back: geri dönmek
• get over: (hastalık, üzüntü) atlatmak
• get along (with): (biriyle) iyi geçinmek
• get by: idare etmek, geçinip gitmek
• get through: (telefonla) ulaşmak; zor bir dönemi atlatmak
• get rid of: -den kurtulmak
• get together: bir araya gelmek, buluşmak

Bir not: "get over" atlatmak anlamındayken nesne her zaman fiilden sonra gelir: "I got over it." (Onu atlattım.) Nesneyi araya koyarak "I got it over" demezsiniz.

Örnek cümleler ve Türkçe çevirileri

• I usually get up at seven on weekdays. – Hafta içi genellikle yedide kalkarım.
• We got on the train at Ankara and got off in Eskişehir. – Trene Ankara'da bindik, Eskişehir'de indik.
• She got into the taxi and gave the driver the address. – Taksiye bindi ve şoföre adresi verdi.
• Please get out of the car slowly. – Lütfen arabadan yavaşça inin.
• When did you get back from Izmir? – İzmir'den ne zaman döndün?
• It took him two weeks to get over the flu. – Gribi atlatması iki hafta sürdü.
• I get along well with my new neighbours. – Yeni komşularımla iyi geçiniyorum.
• My Italian isn't great, but I can get by. – İtalyancam çok iyi değil ama idare edebiliyorum.
• I called the bank three times, but I couldn't get through. – Bankayı üç kez aradım ama ulaşamadım.
• We need to get rid of these old boxes. – Bu eski kutulardan kurtulmamız gerekiyor.
• Let's get together this weekend. – Bu hafta sonu buluşalım.

İngiliz İngilizcesinde "iyi geçinmek" anlamında get on (with) da çok kullanılır: "I get on well with my sister." (Kız kardeşimle iyi geçinirim.) Yani "get on" hem araca binmek hem de iyi geçinmek anlamına gelebilir; hangisi olduğu bağlamdan anlaşılır.

Get ile phrasal verbs kullanırken sık yapılan hatalar

1. Taksi ve araba için "get on" kullanmak

• Yanlış: I got on the taxi.
• Doğru: I got in the taxi. ya da I got into the taxi.

Ayakta durabileceğiniz ya da üzerine oturduğunuz büyük toplu taşıma araçları (otobüs, tren, uçak, gemi) ve bisiklet için get on / get off kullanılır. Araba ve taksi gibi eğilerek girdiğiniz küçük araçlar için get in(to) / get out of tercih edilir.

2. "Get along" sonrasında sıfat kullanmak

• Yanlış: I get along with him very good.
• Doğru: I get along with him very well.

Fiili niteleyen kelime zarf olmalıdır; "good" sıfat, "well" zarftır.

3. "Get over" sonrasına "from" eklemek

• Yanlış: She got over from her illness.
• Doğru: She got over her illness.

Türkçedeki "-den kurtuldu" yapısı akla "from" getirse de "get over" doğrudan nesne alır.

4. "Get rid of" kalıbında "of" kelimesini unutmak

• Yanlış: I want to get rid this old phone.
• Doğru: I want to get rid of this old phone.

"Get rid of" üç parçalı bir kalıptır; "of" atlanırsa cümle bozulur.

Pratik alıştırmalar

A. Boşlukları uygun kelimeyle doldurun (up, off, over, along, by, rid, into):

1. I usually get ___ at 6:30 on weekdays.
2. We got ___ the bus at the last stop.
3. It took him a long time to get ___ the breakup.
4. Do you get ___ with your new colleagues?
5. I don't speak much Spanish, but I can get ___.
6. I want to get ___ of all these old clothes.
7. She got ___ the taxi and told the driver the address.

B. Hatalı cümleleri düzeltin:

1. I tried to call the bank, but I couldn't get over.
2. He got on the car and drove away.
3. They get along very good with their teacher.

Cevap anahtarı ve açıklamalar

1. up – Yataktan kalkmak: get up.
2. off – Otobüsten inmek: get off the bus.
3. over – Bir ayrılığı atlatmak: get over.
4. along – İyi geçinmek: get along with. İngiliz İngilizcesinde "on" da doğru kabul edilir.
5. by – Az bilgiyle idare etmek: get by.
6. rid – Kurtulmak: get rid of.
7. into – Taksiye binmek: get into the taxi ("got in the taxi" da doğrudur).
8. I couldn't get through. – Telefonla ulaşmak "get through" ile anlatılır; "get over" atlatmak demektir.
9. He got into the car and drove away. – Araba için "get in / get into" kullanılır.
10. They get along very well with their teacher. – Fiili niteleyen kelime zarf olmalıdır: well.

Sonuç

Get ile kurulan phrasal verbs ilk bakışta karışık görünse de en sık kullanılan on kalıpla başlamak işinizi çok kolaylaştırır. Her birini kendi hayatınızdan bir cümleyle yazın: ne zaman kalktığınızı, kiminle iyi geçindiğinizi, en son neyi atlattığınızı anlatın. Kendi cümleleriniz, listeyi ezberlemekten çok daha kalıcı olur.

Phrasal verb'lere geçmeden önce temel yapılarınızın nerede olduğunu görmek isterseniz ücretsiz seviye testi ile başlayabilirsiniz. Geçmiş zaman örneklerinde zorlanıyorsanız past simple ve present perfect farkı yazımız da işinize yarayabilir.